SEAM Cohort 2 perkasa sembilan perusahaan sosial, perluas impak kepada komuniti terpinggir
Afizzhar Adham
Imej: Peserta Cohort 2 semasa Opening Summit
Sembilan perusahaan sosial dari seluruh Malaysia dipilih menyertai Cohort 2 Social Enterprise Accelerator Malaysia (SEAM), program selama 12 bulan yang bertujuan memperkukuh keupayaan perniagaan sambil membantu mereka memperluas impak kepada komuniti terpinggir.
Kohort baharu itu merangkumi perusahaan dari Kuala Lumpur, Selangor, Pulau Pinang, Kelantan dan Sabah yang bergerak dalam bidang pekerjaan inklusif, ekonomi kitaran, makanan dan pertanian mampan serta akuakultur dan mata pencarian komuniti pesisir. Antara kumpulan yang mendapat manfaat termasuk belia B40, ibu tunggal, wanita daripada komuniti asnaf, orang kurang upaya (OKU), pelarian, artisan terpinggir dan keluarga nelayan.
SEAM merupakan kerjasama antara Biji-biji Initiative dan IKEA Social Entrepreneurship dengan sokongan IKEA Malaysia, bagi membantu perusahaan sosial membina model perniagaan yang lebih kukuh dan mampan tanpa mengabaikan matlamat sosial mereka.
Cohort 2 dibangunkan susulan pencapaian kohort pertama program itu apabila tujuh daripada 10 perusahaan mencatat pertumbuhan hasil, sembilan menunjukkan peningkatan dari segi kestabilan kewangan dan disiplin kos, manakala lapan berjaya meluaskan capaian aktif kepada komuniti yang mereka sokong.
Antara pencapaian yang direkodkan ialah Earth Heir Collective memperoleh tambahan tempahan B2B bernilai RM429,293, Batik Boutique menggandakan pengeluaran fabrik mingguannya, manakala Upcycled meningkatkan pendapatan asas lebih dua kali ganda serta menjana lebih RM101,200 dalam upah langsung kepada komuniti.
Ketua Pegawai Eksekutif Biji-biji Initiative merangkap Pengarah Program SEAM, Juliana Adam, berkata pengalaman daripada Cohort 1 menunjukkan bahawa setiap perusahaan sosial mempunyai laluan pertumbuhan yang berbeza.
Menurutnya, bagi sesetengah perusahaan, pertumbuhan mungkin bermaksud memasuki pasaran baharu, manakala bagi yang lain ia melibatkan peningkatan kapasiti pengeluaran, pembinaan pasukan atau persediaan untuk bekerjasama dengan sektor korporat.
Beliau berkata cabaran utama adalah memastikan perusahaan sosial dapat memperkukuh keupayaan untuk berkembang secara mampan tanpa mengabaikan komuniti dan tujuan asal penubuhan mereka.
“Cohort 2 membawa pembelajaran daripada kohort pertama dengan memberi setiap organisasi ruang dan sokongan untuk memberi tumpuan kepada aspek yang mampu membawa perniagaan serta impak mereka ke tahap seterusnya.”
Sembilan perusahaan yang terpilih ialah Brutti, Dodo Vegan Hut, Enable OKU Solutions (ENOKU), Green Shoots, Heartworks Solution, Ibupreneur, Koperasi Penternak Akuakultur (KoAKUA), PichaEats dan Sagemaker Asia. Kesemua organisasi berkenaan menggunakan model perniagaan masing-masing untuk menangani cabaran sosial dan ekonomi dalam komuniti yang berbeza.
Antaranya, Brutti mewujudkan peluang pendapatan untuk belia B40 di Sabah melalui penghasilan perabot mampan daripada kayu palet terpakai, manakala ENOKU memberi tumpuan kepada peluang pekerjaan dan keterangkuman di tempat kerja untuk OKU.
Ibupreneur pula membantu wanita asnaf dan ibu tunggal daripada komuniti B40 membina sumber pendapatan melalui keusahawanan, sementara PichaEats mewujudkan peluang mata pencarian kepada komuniti pelarian melalui perniagaan makanan dan pembangunan kemahiran.
KoAKUA pula menyokong komuniti nelayan pesisir di Kelantan dengan mengukuhkan pengagihan dan mengurangkan kebergantungan kepada orang tengah, manakala Sagemaker Asia menghubungkan artisan terpinggir dengan latihan, pekerjaan dan peluang komersial.
Pelaksanaan Cohort 2 turut berlangsung ketika sektor perusahaan sosial Malaysia menunjukkan perkembangan positif. Pada Julai lalu, Kementerian Pembangunan Usahawan dan Koperasi (KUSKOP) melaporkan bahawa 649 perusahaan sosial telah menerima penarafan kementerian, dengan hampir RM20 juta diperuntukkan bagi memperkukuh sektor berkenaan.
Berbeza daripada pendekatan latihan yang sama untuk semua peserta, SEAM menyediakan sokongan berdasarkan keperluan dan cabaran setiap perusahaan.
Imej: Lawatan ke IKEA bersama perusahaan sosial Cohort 2
Peserta akan dipadankan dengan pemimpin kanan dan rakan sekerja IKEA sebagai Thought Partners, selain mendapat akses kepada mentor industri, pakar, khidmat nasihat strategik serta rangkaian ekosistem yang lebih luas. Mereka juga berpeluang mengakses kumpulan dana program sehingga RM750,000, tertakluk kepada pelan pertumbuhan perniagaan yang dibangunkan sepanjang program.
Pengarah Urusan IKEA Social Entrepreneurship, Åsa Skogström Feldt, berkata perkembangan perusahaan sosial tidak seharusnya diukur berdasarkan saiz semata-mata, sebaliknya turut mengambil kira kekuatan organisasi, keupayaan, kerjasama dan asas perniagaan yang membolehkan mereka mencapai lebih ramai penerima manfaat secara mampan.
Peserta kini akan memasuki fasa Strategy & Scoping bagi menentukan keutamaan pertumbuhan dan membangunkan Growth Experimentation Plan (GEP). Dari Januari hingga Ogos 2027, mereka akan menguji strategi masing-masing menerusi bimbingan, lawatan lapangan serta proses pembelajaran dan penambahbaikan sebelum program berakhir dengan Closing Summit.
Dalam jangka panjang, SEAM menyasarkan untuk memperkukuh perusahaan sosial yang secara langsung menyokong dan meningkatkan kehidupan komuniti terpinggir di Malaysia, supaya organisasi berkenaan dapat berkembang secara mampan sambil memperluas impak kepada masyarakat yang mereka berkhidmat.
Maklumat lanjut mengenai SEAM Cohort 2 dan perusahaan yang mengambil bahagian boleh didapati di https://programs.biji-biji.com/seam/.